De kust bij Marathon.

Het is tweeënveertig kilometer van Marathon naar Athene

In 490 v.Chr. probeerde Hippias, de door de Atheense democraten verdreven alleenheerser, terug te keren met behulp van een Perzisch leger. De koning van het oosterse wereldrijk zag het wel zitten als Athene werd geregeerd door een hem gunstig gezinde stroman. De Perzische expeditie liep echter uit op een fiasco: het leger werd bij Marathon verslagen. Daarna zou, volgens een anekdote die is overgeleverd door de Griekse publicist Ploutarchos, een zekere Thersippos van Marathon naar Athene zijn gerend om het nieuws van de overwinning te melden. Nadat hij dat had gedaan, zou hij dood zijn neergevallen.

De historiciteit van het verhaal is ongeveer nul. Ploutarchos leefde zes eeuwen na de gebeurtenissen. Het wordt nog erger als hij toevoegt dat andere bronnen melden dat de hardloper Eukles heette, en dat deze de afstand aflegde in wapenrusting, wat menselijkerwijs niet mogelijk is. De Griekse onderzoeker Herodotos leefde eerder en kon nog overlevenden van de veldslag interviewen, maar vermeldt Thersippos noch Eukles. Wel noemt hij een Feidippides die in de dagen voor het gevecht naar Sparta rende om daar te vragen om versterkingen: een ultraloper, zeker, maar geen Marathonloper.

Wat de historiciteit ook zij, Ploutarchos’ anekdote inspireerde de organisatoren van de eerste moderne Olympische Spelen, in 1896 in Athene, tot een hardloopwedstrijd van epische lengte. Het onderdeel maakte ook later deel uit van het programma, en sinds de Olympische Spelen van Londen in 1908 bedraagt de af te leggen afstand steeds ruim tweeënveertig kilometer.

Men beweert wel dat deze lengte werd gekozen omdat de organisatoren de lopers ook langs een van de Britse koninklijke paleizen wilden laten rennen. De samensteller van dit boekje kan niet beoordelen of dit waar is of dat we te maken hebben met een onder sportcommentatoren courant misverstand. Wat in elk geval zeker een misverstand is, is dat het van het dorp Marathon naar Athene tweeënveertig kilometer zou zijn. In feite is het een kilometer of vijfendertig, afhankelijk van je route.

[Wordt vervolgd]

Literatuur

Ploutarchos’ anekdote is te vinden in Danken de Atheners hun roem aan oorlogvoering of wijsheid? 347c.

Onderwijs kan ook leuk zijn en populairwetenschappelijke boeken kunnen spannend zijn als romans. Het is moeilijk een groep zo enthousiaste en getalenteerde mensen te vinden als de bende informatiejunkies van Livius.

Edith van den Berg