Laodicea

Deze cursus of reis is op dit moment niet beschikbaar.

Turkije in de Oudheid

Weinig delen van de oude wereld geven blijk van een zo grote culturele verscheidenheid als Anatolië, ofwel het gebied wat wij aanduiden als Turkije. In de kanselarij van Hattusas, de hoofdstad van het Bronstijdvolk der Hittieten, zijn teksten gevonden in niet minder dan acht verschillende talen. Deze cultuur was tot een eeuw geleden geheel onbekend, en is voor menigeen nog altijd een grote onbekende. In het eerste college zullen we uitgebreid stilstaan bij de ontdekking van deze oude beschaving die door de beter bekende Egyptenaren en Babyloniërs werd beschouwd als een supermacht.

In de tweede sessie zullen we ons bezighouden met de volken van de IJzertijd. Hattusas was rond 1200 ten onder gegaan, maar de oude elite beheerste nog enkele oude prinsdommen in het zuiden, zoals Karchemisj aan de Eufraat. In het huidige Koerdistan horen we over het rijk der Urarteeërs, terwijl in het westen de Frygiërs een belangrijke rol speelden. Helemaal in het westen ontstonden Griekse steden, terwijl in het zuidoosten Assyrië belangstelling begon te tonen voor het gebied. Ze namen het echter nooit over, want uit het noorden kwamen nomaden, de Kimmeriërs, die verwoestend tekeer gingen en een einde maakten aan zowel het Frygische Rijk -koning Midas pleegde zelfmoord- en de Assyrische aspiraties. In het westen bloeide het Lydische Rijk op, met de spreekwoordelijk rijke koning Kroisos.

Uiteindelijk werd Anatolië overgenomen door de Perzen. We zien allerlei oosterse invloeden, maar heel goed zijn die niet onderzocht. Tegelijkertijd stonden de bewoners van het gebied open voor westerse invloeden. Zeker aan de kust, in steden als Halikarnassos en Xanthos, was altijd emplooi voor Griekse kunstenaars. In de vierde eeuw v.Chr. namen de Grieken het gebied over, maar al na een halve eeuw moesten zij ruimte maken voor binnenvallende Keltische stammen, en nog een eeuw later moesten ze definitief plaatsmaken voor de Romeinen.

Hun aanwezigheid vormt het laatste onderdeel van deze reeks: hoe ze kwamen, zagen en overwonnen bij Zela; hoe ze het gebied ontwikkelden; hoe ze Romeinse, Griekse en inheemse entiteiten manipuleerden; hoe interessante mengculturen ontstonden; hoe ze Anatolië tot het welvarendste gebied van de Mediterrane wereld ontwikkelden; hoe het Christendom opkwam (Nicolaas van Myra!); hoe ze een doodsstrijd vochten tegen de Sassanidische Perzen en vervolgens het gebied verdedigden tegen de Islam.

Zo is de geschiedenis van Anatolië voor de komst van de Turken als een veelkleurig oosters tapijt, waarin allerlei volken elkaar aanvullen, bestrijden en verrijken. In deze cursus zullen we het toch wel complexe geheel zo duidelijk mogelijk presenteren.

1Troje
2Een veelheid aan volken: Urarteeërs, Frygiërs, Lydiërs, Grieken
3De Perzische en Hellenistische tijd
4Het Romeinse Rijk, Byzantium en de strijd tegen de Islam

De cursussen kwamen tegemoet aan langgekoesterde interesses. Op heldere wijze werden diverse onderwerpen tot leven gebracht door professionele docenten, die gebruik maakten van mooie beelden. De reizen die later volgden, gingen verder de diepte in dan ik gewend was. Zo heb ik in 2012 een reis langs de Donau gemaakt waarbij de nalatenschap van Romeinen, Germanen en Kelten centraal stond. Van musea tot ruïnes: een echte eye-opener.

Lauren van Zoonen, oud-studente Oudheidkunde