Forum Romanum

Deze cursus of reis is op dit moment niet beschikbaar.

Het jaar 69

Toen Rome in 64 door brand was verwoest, besloot keizer Nero de stad mooier dan ooit te herbouwen. De financiering van dit project drukte echter zwaar op de staatsschatkist en toen de belastingen werden verhoogd, kwamen in het oosten de Joden in opstand. Tegelijk begonnen de senatoren te twijfelen of Nero wel geschikt was voor zijn functie en in de lente van 68 brak in Gallië een tweede rebellie uit. In juni pleegde Nero zelfmoord met de beroemde laatste woorden "Welk een kunstenaar gaat er met mij heen!"

De Senaat wees de oude Galba aan als nieuwe alleenheerser, maar dat was tegen de zin van de legioenen die de Rijn bewaakten. In Keulen riepen zij in januari 69 hun generaal, Vitellius, tot keizer uit. Toen Galba het nieuws vernam, raakte hij in paniek en bruuskeerde de rijke senator Otho, die daarop de keizerlijke lijfwacht omkocht, Galba liet lynchen, zelf keizer werd, en vervolgens zelfmoord pleegde toen zijn legioenen waren verslagen door die van Vitellius. Deze was nog geen week in Rome toen het nieuws kwam dat de door Nero tegen de Joden uitgezonden generaal, Vespasianus, zich ook al tot keizer had uitgeroepen. Hij bleek de slimste van alle troonkandidaten en in december 69 was hij meester van het Romeinse Rijk. Hem wachtte de wederopbouw, die aanzienlijk werd vereenvoudigd toen zijn zoon Titus Jeruzalem veroverde en de tempelschat bemachtigde.

Het is een chaotisch verhaal, maar er zijn duidelijke patronen in herkenbaar: de carrièrezucht van de Romeinse senatoren, het welbegrepen eigenbelang van de legionairs, de dubieuze loyaliteit van de grensprovincies. (Tussen de bedrijven door kwamen ook de Bataven in opstand.) De gebeurtenissen hadden bovendien repercussies voor de toenmalige Joden, die zowel in Judaea als Rome zwaar te lijden kregen. Slechts twee stromingen hadden de veerkracht om te overleven – de Farizeeën en de sekte die tegenwoordig bekendstaat als Christendom.

De cursussen kwamen tegemoet aan langgekoesterde interesses. Op heldere wijze werden diverse onderwerpen tot leven gebracht door professionele docenten, die gebruik maakten van mooie beelden. De reizen die later volgden, gingen verder de diepte in dan ik gewend was. Zo heb ik in 2012 een reis langs de Donau gemaakt waarbij de nalatenschap van Romeinen, Germanen en Kelten centraal stond. Van musea tot ruïnes: een echte eye-opener.

Lauren van Zoonen, oud-studente Oudheidkunde