Fragment van het Gilgamesh-epos uit Hattusa

Deze cursus of reis is op dit moment niet beschikbaar.

Het epos van Gilgamesj

Het Epos van Gilgameš is een van de oudste literaire teksten ter wereld, en wat nog veel leuker is: anders dan bij de heldenzangen van bijvoorbeeld Homeros, kunnen we de ontwikkeling van het gedicht volgen van een verzameling Sumerische verhalen uit het derde millennium v.Chr., via een eerste versie uit de tijd van de beroemde Babylonische koning Hammurabi, tot het ontstaan van een standaardversie omstreeks in de twaalfde of elfde eeuw. Daarnaast zijn er allerlei lokale varianten uit bijvoorbeeld Megiddo in Israel en de Hettitische hoofdstad Hattusas. Met recht kan het worden aangeduid als het oud-oosterse epos.

Zeer kort samengevat behandelt het Epos van Gilgameš eerst de vriendschap van de legendarische Sumerische koning en de even formidabele Enkidu; ze verrichten allerlei heldendaden, maar als Enkidu sterft, gaat Gilgameš op zoek naar het geheim van de onsterfelijkheid, dat hij vindt bij de man die volgens het Mesopotamische zondvloedverhaal de mensheid redde door een ark te bouwen. Helaas blijkt de onsterfelijkheid toch niet voor mensen te zijn weggelegd, en het gedicht eindigt met Gilgameš' aanvaarding van het menselijk lot.

  • Inleiding: het oude Sumerië, oraliteit en schriftcultuur, en de epische traditie
  • De Standaardversie, tabletten één tot en met zeven (Gilgameš en Enkidu)
  • De Standaardversie, tabletten acht tot en met twaalf (Gilgameš zonder Enkidu)
  • Overig Gilgameš-materiaal

Literatuur

  • Tijdens de cursus wordt gebruik gemaakt van Het epos van Gilgameš, vertaald, ingeleid en geannoteerd door Herman Vanstiphout (tweede of latere druk; SUN 2002; 90.5875.101.5)

De cursussen kwamen tegemoet aan langgekoesterde interesses. Op heldere wijze werden diverse onderwerpen tot leven gebracht door professionele docenten, die gebruik maakten van mooie beelden. De reizen die later volgden, gingen verder de diepte in dan ik gewend was. Zo heb ik in 2012 een reis langs de Donau gemaakt waarbij de nalatenschap van Romeinen, Germanen en Kelten centraal stond. Van musea tot ruïnes: een echte eye-opener.

Lauren van Zoonen, oud-studente Oudheidkunde