Loopgraaf bij Cambrai

Deze cursus of reis is op dit moment niet beschikbaar.

De Eerste Wereldoorlog

Voor West-Europa was de negentiende eeuw, na de verschrikkingen van de Napoleontische tijd en met als voornaamste uitzondering de geweldseruptie van de Frans-Duitse Oorlog in 1870, een rustige periode. De reden daarvoor was dat conflicten tussen grote mogendheden als Groot-Britannië, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Rusland steeds konden worden opgelost door links of rechts weer een kolonie uit te delen. Rond 1910 waren Afrika en Azië echter verdeeld en lagen ook op de Balkan de invloedssferen vast.

Iedereen had er voordeel van gehad - behalve Duitsland, dat zich tekortgedaan voelde. Er was echter geen ruimte meer voor diplomatie. In 1911 raakten Italië en het Ottomaanse Rijk slaags, een jaar later brak de Eerste Balkanoorlog uit, en toen de Oostenrijkse kroonprins in 1914 werd vermoord, brak een grotere oorlog uit dan iedereen had kunnen voorzien.

Tijdens de Grote Oorlog implodeerde het tsaristische Rusland, waar Lenin het communisme introduceerde. Vanaf Finland tot de Zwarte Zee ontstond een hele reeks nieuwe staten, bedoeld als "cordon sanitaire" tussen Rusland en Duitsland. Aan het westelijk front verstarde de strijd tot een loopgravenoorlog, waar soms wekenlang niets gebeurde, afgewisseld met de bloedigste veldslagen die de wereld ooit had gezien. De impasse werd pas doorbroken toen de Verenigde Staten intervenieerden en toonden dat zij ook een grote mogendheid waren.

Duitsland, dat de oorlog was ingegaan om de gevestigde wereldorde te doorbreken, introduceerde een hele reeks nieuwe wapens, en dwong zijn tegenstanders, die de gevestigde orde verdedigden, zich te bezinnen op de vernieuwing van hun arsenaal. De blijvende erfenis van de Eerste Wereldoorlog is dan ook het modernisme: de drang tot vernieuwing, die de twintigste eeuw zou domineren, tot duidelijk werd dat er grenzen kunnen zijn aan de groei.

1 Aanloop, mobilisaties en uitbraak: 1914
2 1915: de loopgravenoorlog
3 1916: Verdun, strijd op zee en opstanden
4 1917: Amerika intervenieert, luchtoorlog en de Russische Revolutie 
5 1918: Nasleep en betekenis

Ik heb al diverse cursussen gevolgd. Heerlijk dat dat zo dicht bij huis, namelijk in Schagen kan. Direct 'nut' heb ik vooral gehad van de cursus Byzantium, waardoor ik op reis door Bulgarije de Byzantijnse kerken goed kon herkennen. Op naar de volgende cursus!

Bertie van Mourik