Steen van Rosetta, detail

Nieuws

Op deze pagina kunt u terecht voor het laatste nieuws van Livius. Ontvangt u ook graag nieuws per email? Schrijf u dan in op onze nieuwsbrief.

  • Een Melische dialoog in Brussel

    Thucydides (buste uit Welschbillig)Een ijzingwekkend hoofdstuk uit Thucydides’ geschiedenis van de Peloponnesische oorlog is de zogeheten Melische dialoog: het verslag van de onderhandelingen tussen de Atheners en de bewoners van het Cycladische eilandje Melos. De Meliërs hadden geprobeerd om neutraal te blijven in het conflict tussen Athene en Sparta. In 416 voor Christus werden ze door een machtige Atheense vloot voor een dodelijk simpele keuze gesteld: onderwerping of vernietiging (zie hier voor een vertaling en hier voor een nagespeelde versie).

    Getagged: Thucydides, Athene, Meliërdialoog, Klassieken

    Klik om verder te lezen

  • Lof van de schaamte

    De Griekse en Romeinse beschaving waren typische schaamteculturen, schreef E.R. Dodds in 1951, het christendom zette de toon voor een schuldcultuur. In een schaamtecultuur draait het handelen om eergevoel, reputatie en het beeld dat anderen van je hebben. In een schuldcultuur gaat het om geweten, om een verinnerlijkt besef van zondigheid en om het afleggen van persoonlijke verantwoording. Het onderscheid bleef dominant tot ver in de jaren negentig, toen ik het aan de universiteit moest leren.

    Klik om verder te lezen

  • Griekse slaven, bootvluchtelingen van de oudheid

    Dat de oude Grieken zich niet bekommerden om het lot van slaven en wij moderne mensen wel, in elk geval sinds de negentiende eeuw, laat volgens sommige moderne moraalfilosofen mooi zien hoeveel morele vooruitgang we in de tussentijd hebben geboekt. Er is van veel kanten kritiek gekomen op dat simplistische en nogal zelfingenomen plaatje, maar de felste aanval was misschien wel in Bernard Williams’ briljante Shame and Necessity (1993), dat ik in mijn studietijd las en de afgelopen dagen weer eens heb opengeslagen.

    Getagged: slavernij, Griekenland

    Klik om verder te lezen

  • Tanagra-beeldje

    Afrodite Anadyomene

    Getagged: Afrodite, Tanagra, Rijksmuseum van Oudheden

    Klik om verder te lezen

  • Ancient History Magazine

    Ik heb al eerder geschreven over het nieuwe oudheidkundige tijdschrift van Karwansaray. Een uitgeverij die, ondanks haar exotische naam, overigens gewoon kantoor houdt in Zutphen. Het nieuwe tijdschrift heet Ancient History Magazine en u leest er meer over op de eigen website.

    Klik om verder te lezen

  • Ouwe troep

    Nu ben ik archeoloog en ik zou dus eigenlijk vooraan moeten staan in de protesten tegen de vernielingen van oudheden die in opdracht van onze geliefde kalief zijn aangericht in de musea in Mosul. Maar daar sta ik niet. Het doet me bijzonder weinig. Ja, er gaat onvervangbaar erfgoed verloren en dat is – zelfs ik zie dat – ongelofelijk jammer. En toch wordt dit stukje geen vlammend protest, noch een begeesterde veroordeling van de barbarij die onder onze geliefde kalief zo welig opbloeit.

    Getagged: ISIS, vandalisme

    Klik om verder te lezen

  • Nieuw oudheidkundig tijdschrift (bis)

    Waarom een nieuw tijdschrift?

    Er zijn allerlei tijdschriften gewijd aan de oude wereld. Bij sommige daarvan gaat het om Griekenland en Rome als onderdeel van de klassieke traditie, bij andere over de Oudheid als een archeologisch studieobject. Soms is het tijdschrift gewijd aan het Oude Nabije Oosten, soms beperkt het zich tot de Mediterrane culturen. Daar is niets mis mee, maar wij wilden een tijdschrift over de Oudheid als geheel. Heel verrassend noemen we het Ancient History Magazine.

    Klik om verder te lezen

  • Troep

    Vroeger was er geen vuilophaaldienst. Wie afval had, gooide dat uit het raam, in de greppel naast de boerderij, in het varkenskot, achter de stal, maar in ieder geval niet op enkele kilometers van de woonplek zoals nu. Je had wel wat beters te doen. Onbewust van microben en infectieziekten zag de mens vroeger in deze vorm van Entsorgung geen enkel probleem. We leefden op onze eigen vuilnisbelt. En dat is leuk, want daardoor kunnen we nu nog steeds onderzoek doen naar de plekken waar duizenden jaren geleden mensen woorden. Nooit heb ik mijn vak – de archeologie – beter samengevat gezien dan in de studentikoze boektitel: The how-to-dig-holes-in-alleged-junk-containing-soil-book.

    Klik om verder te lezen

  • Nieuw oudheidkundig tijdschrift

    Dit stukje zat al een tijdje in de pen: er zijn plannen voor een nieuw, Engelstalig tijdschrift over de oude wereld. Zijn zulke tijdschriften er dan niet? Geloof me of niet: nee. Er zijn tijdschriften over hoe archeologen naar de Oudheid kijken. Er zijn tijdschriften over de klassieken. Er zijn tijdschriften over het oude Nabije Oosten. Er zijn tijdschriften over Griekenland en Rome. Maar een tijdschrift over de Oudheid, dat is er niet.

    Klik om verder te lezen

  • Latijn voor beginners

    Een tijdje geleden vroegen de Livius-cursisten mijn schooltje eens iets te doen met de oude talen. Omdat het idee me aansprak, staat die cursus nu op het programma. Ook zonder er een gastspreker bij te halen is er genoeg over historische talen te vertellen, maar het scheen me toe dat de cursus incompleet zou zijn als er niet op een of andere manier “van binnenuit” naar werd gekeken, vanuit het perspectief van de sprekers. Nu is dat met dode talen wat lastig, maar gelukkig is het Latijn niet echt dood: er komen nog steeds nieuwe woorden bij, zelfs al is de ontwikkeling van de grammatica tot stilstand gekomen.

    Klik om verder te lezen

De enthousiaste en boeiende cursussen hebben er in belangrijke mate toe bijgedragen dat ik inmiddels zeven meter boeken over de klassieke oudheid heb gelezen.

Jan van Vliet