Executies in een arena (Dar Buc Ammera)

Livius Nieuwsbrief | Augustus 2019

Dit is de 168e aflevering van de Livius Nieuwsbrief met nieuws over de Oudheid. Bijna 7600 abonnees ontvangen de nieuwsbrief elke maand gratis; voor adreswijzigingen en afmeldingen volstaan uitsluitend mailtjes naar nieuwsbrief@livius.nl.

Jona Lendering (redactie)

======================================

LIVIUS’ EIGEN NIEUWS

Een greep uit het Liviusaanbod: we doen dit najaar een cursus over de Feniciërs en Karthagers in Amsterdam en Bussum en ook in Gouda. Er zijn cursussen over de Grieken in Dronten, Zaanstad en Zoetermeer, over de Romeinen in de Lage Landen in Haarlem, over de Trojaanse Oorlog in Hoorn en over het vroege christendom in Schagen.

Op onze blog: peltasten, scheve falanxen en de ondergang van Sparta, de brand van Rome, Velius Rufus, de Joodse Opstand, een ingeslagen schedel en de mantelspeld van Wijnaldum. Filmpjes over de reconstructie van het badhuis in Heerlen en het laat-antieke kleding.

In onze reeks Methodologie op Maandag: de betekenis van Edward Gibbon; oude tabletten en moderne technieken; hoe dateer ik een papyrus? ramanspectroscopie en ramanspectroscopie en de datering van antieke papyri.

======================================

HET MOOISTE VAN DE MAAND

In onze erkend subjectief “het mooiste van de maand” genoemde rubriek dit keer het bericht dat een prachtige Romeinse penning is gevonden in Noord-Duitsland. En daar zit een heel verhaal aan vast.

======================================

EGYPTE

Aardig artikel over de politisering van het graf van Toetanchamon.

Normaal gesproken besteden we weinig aandacht aan illegale handel van kunstvoorwerpen, maar er is moeiteloos een aparte nieuwsbrief mee te vullen. Deze maand werd een omstreden portret van Toetanchamon geveild dat is gestolen uit Karnak.

En nog meer Toetanchamon: de sarcofaag van zijn oma.

En verder: mummies in Saqqara.

======================================

HET OUDE NABIJE OOSTEN

Zijn ten zuiden van Sidon de oudst bekende fresco’s gevonden? (Let op: wandschilderingen zijn natuurlijk veel ouder.)

======================================

DE OUDE GRIEKEN

Dit is, ondanks de hijgerige kop, wel heel tof: heel vroege marmertransport en het ontstaan van de Egeïsche cultuur.

Als iets te mooi klinkt om waar te zijn, is het doorgaans ook niet waar, maar contacten tussen Griekenland en China in een vroeg stadium passen goed in het beeld van de DNA-revolutie, dus waarom niet?

Om blij van te worden: een waanzinnig mooie Artemis en Apollo uit Aptera.

======================================

ROME EN ZIJN RIJK

In de stad zelf: beeld van een Daciër.

Ruzie tussen archeologen en vulcanologen in Pompeii.

De Justiniaanse Epidemie – uw redacteur kan even niet ontdekken wat het nieuws is.

En verder: Alexandrië, mee Alexandrië, een inscriptie uit Plovdiv, Sevilla, Stratonicea en een enorm mozaïek uit Antiochië (geweldige foto).

======================================

BENOORDEN DE ALPEN

Leuk filmpje over een Keltische stad op de Staffelberg.

Typisch gevalletje oudheidkundige standaardoverdrijving: de inscriptie die tussen Katwijk en Leiden is gevonden. Alleen uniek als je je blik vernauwt tot Nederland en dat is bij de bestudering van het Romeinse Rijk natuurlijk het verkeerde perspectief.

Het maandelijkse lijstje uit Groot-Brittannië: een pen uit Londen met een grappig bedoelde inscriptie en de Muur van Hadrianus.

En verder: grafheuvels op de Veluwe, Geleen en een sarcofaag uit Zülpich.

======================================

ISRAËL, JODENDOM EN CHRISTENDOM

Erg leuk: de ontdekking van een oude christelijke privé-brief.

Waren de Nag Hammadi-geschriften met gnostisch materiaal begraven omdat het materiaal illegaal was geworden? (Nee natuurlijk, duh.)

En verder: el-Araj, Hazor, Hippos, Siloh.

====================================== 

OVERIG

De Krimschatten blijven nog wel even in Nederland.

En verder: de herkomst van het rund, een Iberische nederzetting bij Cuenca, digitalisering van de manuscripten op de Athos, over nut en nadeel van archeologie voor het leven.

======================================

OUDHEIDKUNDIGE ZELFTRIVIALISERING & ANDER SLECHT NIEUWS

De Oudheid is natuurlijk helemaal niet interessant en moet dus worden opgehypet, want stel je toch voor dat oudheidkundigen geïnteresseerde mensen écht inhoudelijk moesten informeren.

Aandachttrekkerij: archeoloog vindt de plek waar Abraham Melchizedek ontmoette, Tell es-Safi heeft echt niets met Goliath van doen.

Meer aandachttrekkerij: oorbelfragment blijkt van "enorme historische waarde". Waarom wordt er niet bij gezegd. De Romeinse archeologie is toch de intellectueel minst uitdagende, blijkt maar weer eens.

Pseudowetenschap: de heilige graal – meer hoeft er niet te worden gezegd.

Verkeerde frames: Asterix – we horen natuurlijk niet waarom deze in Engeland gevonden helm van het continent afkomstig is.

Weglaten wat je niet uitkomt: Ziklag, de plek waar David naartoe vluchtte om aan Saul te ontkomen. Verkeerde plek, vondsten uit de verkeerde tijd. Gevalletje klinkklare oudheidkunde.

======================================

INTERNET

Mooie website met Aramese documenten uit Afghanistan (allemaal zonder provenance overigens).

======================================

OVERLEDEN

Een mooie necrologie van de beroemde oudhistoricus Fergus Millar, auteur van prachtige boeken over Romeins keizerschap en het Romeinse Nabije Oosten.

======================================

EN TOT SLOT

Aquaducten blijken maar een klein deel te zijn geweest van de watervoorziening van het oude Rome.

Toota witharsechwanoo!

======================================

Oude nieuwsbrieven zijn hier te raadplegen en een redactionele verantwoording is daar. Als u de nieuwsbrief wil steunen, kunt u een donatie doen op rekeningnummer IBAN NL26 INGB 0670 7911 21 t.n.v. Livius, o.v.v. Ondersteuning Nieuwsbrief. Dank u wel. (Als u niet in Nederland woont: BIC/SWIFT INGBNL2A.) Als u meer over Livius’ beheer van het adressenbestand wil weten, kijk dan daar.

Getagged: Livius Nieuwsbrief

Ik heb nog nooit een reis gemaakt waarop ik zo vaak hoorde "dat weten we niet". Daarna kregen we dan een uitleg over wat we konden weten en wat we niet konden weten. Ik heb nog nooit een reis gemaakt waarop ik zoveel heb geleerd.

Marjan Janssen