Apollonia

Keuzes in de Nieuwsbrief

De Livius Nieuwsbrief is bijna tien jaar oud. Misschien is het zinvol eens te verantwoorden welke keuzes in het nieuws ik in de loop der tijd ben gaan maken. Iedere redacteur brengt immers altijd selecties aan en je kunt daar het beste eerlijk en open over zijn.

Wat niet?

Om te beginnen: één bericht per maand per opgraving is wel genoeg, tenzij er echt iets opzienbarends is, zoals het afgelopen jaar in Amfipolis. Als u de berichtgeving toen echter volgde, hebt u gezien dat de betrokkenen tot elke prijs een verband met Alexander de Grote wilden scheppen. Dat was niet bepaald hoogstaand en dat verklaart waarom ik denk dat terughoudendheid de beste strategie is.

Ik ben ook terughoudend geworden bij het doorsluizen van persberichten over academische promoties. Om te beginnen gaan ze over van elk belang gespeende futiliteiten, maar veel erger is dat ze – ondanks dappere pogingen van de universitaire communicatie-afdelingen – vol onleesbaar jargon staan (voorbeeld uit de taalkunde). Als ik elke maand een lijstje promoties zou opnemen, is uw liefde voor de oudheidkunde snel bekoeld.

Aandachttrekkerij blijft ook buiten de nieuwsbrief, zoals de aankondigingen van toekomstig onderzoek. Deze maand werd bijvoorbeeld verteld dat er nog vijf jaar onderzoek zal plaatsvinden naar het Antikythera-mechanisme. U moet maar zien of u het wil lezen, er staat weinig nieuwswaardigs in.

Evidente bladvulling wordt ook genegeerd: een website (of een krant) moet vol, en dus komen er stukjes over bijvoorbeeld “Five Roman Inventions You Probably Take For Granted”. Het zal u niet interesseren, want u ben abonnee omdat u belangstelling hebt voor de Oudheid en weet het al. Het is überhaupt onduidelijk voor wie zo'n bericht is geschreven, want voor Oudheidliefhebbers is het overbodig en voor de rest van de mensheid is de Oudheid vooral “ancient history” en dus oninteressant.

Wat wel?

Wat ik wel wil bieden is een overzicht van wat echt nieuws is. Berichten over kleinschalige diefstallen (zoals, zoals), veilingen en museumaankopen blijven dus achterwege. Persberichten over pasverschenen boeken of cursussen komen er ook niet in, behalve dan in de reclame voor Livius zelf in de eerste alinea. In principe gaat het echter om nieuwe informatie over de oude wereld. Tevens wil ik aangeven wat de politiek achter dat nieuws is: hoe wetenschappers naar geld zitten te vissen bijvoorbeeld, hoe ISIS oudheden vernietigt om de aandacht van nederlagen af te leiden en hoe oudheidkundigen op zoek zijn naar “exposure”.

Een mooi voorbeeld van dat laatste is dat in het Colosseum in Rome een van de liften is gereconstrueerd waarmee wilde dieren naar de arena werden getakeld. Nergens in het artikel wordt aangegeven dat dit alleen maar een mogelijke reconstructie is: de onzekerheid die de puzzel nou net zo leuk maakt, blijft achterwege. Dit illustreert dat de betrokken wetenschappers in feite niet zijn geïnteresseerd in uitleg van wat ze doen, maar in de media-aandacht zelf. Dat ze een lift een “killing machine” noemen, is helemaal grotesk. Dit soort misbruik van de publieksvoorlichting komt in de Nieuwsbrief vooral aan de orde om het te hekelen.

Tot slot wil ik berichten over wat er evident fout gaat en over wat juist heel mooi is. Het is er allebei in vrij grote hoeveelheden en dat maakt het samenstellen van deze nieuwsbrief al tien jaar tot een doorgaans leuke klus, waar ik vooral plezier aan beleef zolang ik het bovenstaande niet al te strikt naleef.

Getagged: Livius Nieuwsbrief

Het is altijd een feest om te komen luisteren en je verlaat de zaal altijd met een vooroordeel minder.

S. van der Aa